Әйел басқаратын бекет

Сабырхан Надирбаев

Сабырхан Надирбаев

Шығыстан батысқа, батыстан шығысқа иен даланы доңғалақ әуеніне бөлеп, зуылдап өтіп жататын пойыздар легі бір толастамайтын шойынжолдың бойында жатқан Диірментөбе бекетін басқаратын Меруертгүл Бержанова, міне, осы жерде отыз бірінші көктемін қарсы алғалы отыр...

Тапжылмай бір бекетте отыз бір жыл жұмыс жасау, оның ішінде бөлімшедегі жалғыз әйел басшы болу екінің бірінің қолынан келе бермесі анық. Жұмысқа деген жауапкершілік және еңбекқорлықпен қоса әйел адамға тән шыдамдылық, жігерлілік, аналық мейірім – бәрі бір өзінің бойынан табылған кейіпкерімізді көрген жан оның бір бекетте тапжылмай жұмыс жасауының сырын ұғынар еді.

Ол – теміржолға деген махаббат, теміржолшы кәсібіне адалдық. 1961 жылы Қазалы белгі беру және байланыс дистанциясының электромонтері Қалабайдың отбасында дүниеге келген Меруертгүл есейе келе ата-анасының жолын жалғастырып, теміржолшы кәсібін таңдауы таңданарлық жайт емес, он баланың үшеуі әке жолын жалғаған. Меруертгүл 1979 жылы Қазалыдағы теміржол училищесінде қозғалыс тасымалын ұйымдастырушы мамандығын алып, 1980-82 жылдар арасында Ақтөбе облысының Просторная станциясында тәжірибе жетілдіреді.

Жастайынан теміржолшылардың тіршілігіне қанық кейіпкерімізге екі жылдық өндірістік практика ауыр соқпаса керек. Теміржол саласындағы жауапкершілікті, пойыздардың қозғалыс қауіпсіздігін сақтау деген заңдылықты өзі теміржолшы болғанда жете түсініп қана қоймай, осы заңдылыққа бойсұнып әрі оны өмірлік ұстанымы ретінде қабылдаған осы жылдар оны көп нәрсеге үйретті. Екі жылдан соң Қызылордаға қайта оралып, Елшібай бекетіне станция кезекшісі болып жұмысқа орналасады.

– Ал 1989 жылы Елшібай бекетінің жабылуына байланысты жолдасым екеуміз жас маман ретінде осы Диірментөбе станциясына келдік. Басшылық барлық жағдайымызды жасады. Жолдасым Қартбай Қазалы белгі беру және байланыс дистанциясының осы станциядағы механигі әрі бекет басшылығы қызметін кіріктірілген тәсілмен қоса атқарды. Екеуміз де осы теміржолдың «отымен кіріп, күлімен шығып», аз жылда нағыз теміржолшы болдық, өз кәсібімізді құрмет тұттық, теміржолға адал қызмет етсең қайтарымы болатынын ұқтық. Одан жаман болған жоқпыз, теміржол біздің өміріміздің мәніне айналды, – деді станция бастығы Меруертгүл Бержанова.

Аса қауіпті аймақ саналатын теміржол саласында әйел затының жұмыс жасауы оның тәуліктің әр сағатын тиімді пайдалануға жетелейді. Отбасының тіршілігі мен бекетте жұмысын қатар үйлестіру Меруертке оңайға түспеді. Ондайда Қожамжаров Кемал, Жайлаубай аға мен Жолдыбай Сыздықовтар секілді тәлімгер-ұстаздарының көмегі мен тәжірибесі көп болды. Теміржолшыға тән «командный голос» иесі болуды, яғни айтар ойыңды екі-үш ауыз сөзбен жеткізе білу, атқаратын жұмысыңды қысқа да нұсқа баяндауға тәрбиелеген де осы ұстаздары. Кейін өзі де осыған үйренгені сонша, кейде радиобайланысқа шыққан, телефонмен хабарласқан хабар жеткізушінің не айтқанын, нені ұғындырғысы келгенін ажырата алмай, «пәлен құрамнан түгенше вагон ажыратылады» деген екі ауыз сөзді ежіктеп әрең түсіндіретін жас мамандарға ескерту жасап, сөзін түзететін болды.

Жолдасы өмірден өткеннен кейінгі жесірлік қамытын арқалаған ауыр жылдары қолдап қамқорлық танытқан да теміржол әріптестері болғанын ұмытпайды. Бүгінде есейіп әке жолын жалғастырған Амандәулет, Жалғасбек, Айкерім және осы станцияда бекет кезекшісі болып жанымда жұмыс жасайтын Нұржанды жетілдіріп, қатарға қосуда да олардың еңбегі ерен. Қысқасы, Меруертгүлдің түсінуінше, теміржол – үлкен өмір мектебі де, ондағы адамдар бір отбасы.